یکی از شهر های پر جنب و جوش ایران که همواره نامش در کنار رودخانه زاینده رود می آید، اصفهان است. این شهر به عنوان سومین شهر پرجمعیت ایران شناخته می شود. اصفهان از شمال به خمین، از غرب به کوه های بختیاری و الیگودرز، از جنوب به خوانسار و از طرف مشرق به میمه و از جنوب شرق به نجف آباد می رسد. یکی از جاذبه های طبیعی اصفهان که دارای آب و هوای کوهستانی و سرد می باشد، گلپایگان می باشد. در این مقاله می خواهیم شما را با گلپایگان یکی از شهرستان های اصفهان آشنا کنیم؛ پس مارا تا پایان مقاله همراهی کنید.
معرفی گلپایگان
گلپایگان یکی از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران است که در استان اصفهان و در دامنههای غربی رشتهکوه زاگرس قرار دارد. این شهر با پیشینهای کهن، از دوران مادها تاکنون همواره جایگاه ویژهای در تاریخ و تمدن ایران داشته است.
نام گلپایگان در برخی منابع تاریخی با عنوان «ورگان» یا «جُبّاگان» نیز ذکر شده و قدمت آن به بیش از دو هزار سال پیش بازمیگردد. موقعیت جغرافیایی ممتاز، طبیعت دلانگیز، زمینهای حاصلخیز و منابع آبی غنی، این منطقه را به یکی از مراکز مهم کشاورزی و دامداری در ایران تبدیل کرده است.
از مهمترین جاذبههای تاریخی و فرهنگی گلپایگان میتوان به مسجد جامع گلپایگان (از آثار قرن پنجم هجری و دوره سلجوقیان)، مناره سلجوقی، بازار تاریخی، و امامزاده هفدهتن اشاره کرد. همچنین صنایع دستی متنوعی مانند قالیبافی، گیوهدوزی، و سفالگری در این منطقه رواج دارد.
گلپایگان به واسطه تولید فرآوردههای لبنی، بهویژه لبنیات سنتی و کباب معروف خود، در سطح ملی شناخته شده است. کباب گلپایگان شهرتی ویژه دارد و یکی از جاذبههای گردشگری غذایی این منطقه به شمار میرود.
کوه الوند گلپایگان
یکی از جاهای دیدنی گلپایگان، کوه الوند می باشد. این کوه از یک سمت به جنوب شرقی کشیده می شود که ارتفاع بلندترین نقطه آن به 3111 متر می رسد. این مسیر برای کوهنوردان آنقدر که فکر می کنید سخت نیست و برای اینکه حتی آب و هوایی عوض کنید، هم بسیار مناسب است. کوه الوند گلپایگان در بین محلی ها به نام کلنگ سیاه شناخته می شود.
لازم است بدانید که کوه الوند هیچ امکاناتی ندارد که شما بتوانید از آن ها استفاده کنید؛ بنابراین باید تجهیزات لازم را با خود ببرید. شما برای رفتن از کوه الوند گلپایگان از شمال و جنوب، به مسیرهای مختلفی دسترسی دارید. اما معروف ترین مسیر این کوه، مسیر جنوبی می باشد که به چشمه خضر می رسد. پیشنهاد می کنیم از مسیر جنوبی بروید تا بتوانید یکی دیگر از جاذبه های اصفهان یعنی، چشمه خضر را ببینید.
دریاچه سد گلپایگان
یکی دیگر از جاذبه های طبیعی گلپایگان که قدمت آن به اوایل قرن چهاردم می رسد، دریاچه سد گلپایگان است. این سد عنوان نخستین سد مخزنی خاکی و نیز اولین سد مدرن ایران را به خود اختصاص داده است. ساخت این سد از سال 1323 شمسی شروع و در سال 1336 به اتمام رسید.
امروزه ظرفیت مخزن آن به حدود دوبرابر افزایش یافته است. طبق محاسبات انجام شده وسعت دریاچه سد گلپایگان بالغ بر 42 میلیون متر مکعب می باشد. ساخت این سد بر روی رودخانه اناربار می باشد و از سطح زمین حدود 57 متر ارتفاع دارد. در زمان ساخت این سد تجهیزات زیادی وجود نداشت. برای همین این سد شگفت انگیز با روش های سنتی احداث شد و با وجود این هنوز هم همانند سال های قبل محکم و استورار می باشد.
این دریاچه محل زندگی بسیاری از ماهی ها همانند ماهی سفید رودخانه ای، ماهی سوف، ماهی قزل آلا و کپور می باشد. ماهی قزل آلا و سفید این دریاچه را اگر بخورید متوجه فرق ماهی پرورشی و طبیعی می شوید. شما برای بازدید از این جاذبه باید به 18 کیلومتری جنوب غرب شهر گلپایگان، نزدیک روستای اختوان، جاده ویست بروید.
تنگه غرقاب گلپایگان
گلپیگان به خاطر موقعیت جغرافیایی خوبی که دارد، ازچشم اندازی شگفت انگیز و طبیعتی بکر برخوردار است. یکی دیگر از جاذبه های گلپایگان، تنگه غرقاب می باشد. قدمت سنگ نگاره های غرقاب به قرن 7 تا 8 هجری برمی گردد که یکی از قدیمی ترین تنگه های اصفهان به شمار می آید. روستاییان این منطقه معتقدند که پشت این تنگه حیرت انگیز افسانه ای وجود دارد.
داستان از این قرار است که در زمانهای بسیار قدیم پادشاهی با سپاه خود از کنار این منطقه عبور می کرد. ناگهان متوجه چیزی همانند مناره می شود. وقتی که آب تخلیه می شود، خانه های روستایی غرق در آب می شود. از آن زمان به بعد نام این روستا را غراب می گذارند که به معنی غرق در آب است. این سنگ نگاره ها یکی از معروف ترین دیدنی های غرقاب گلپایگان می باشد. در این روستا آثار تاریخی دیگری همانند قلعه های تاریخی و یک حمام عجیب و شگفت انگیز تاریخی وجود دارد.
مسجد جامع گلپایگان
مسجد جامع گلپایگان یکی از جاذبه های مذهبی گلپایگان محسوب می شود. این بنای تاریخی در دوره حکومت سلجوقی از اهمیت والایی برخوردار بود. مردم محلی به این مسجد، مسجد سلجوقی هم می گویند. تاریخ ساخت مسجد جامع گلپایگان طبق کتیبهای که بر گنبد آن نصب شده، به سالهای ۴۹۸ تا ۵۱۲ هجری قمری برمی گردد. این مسجد به دستور ابونصر ابراهیم بنا شده و نام ایشان در دو جای مسجد درج شده است:
- یکی در کتیبه دور گنبد
- دیگری در حاشیه محراب
